2026-025 RM-221 i RM-222 „Kasprzak”

stan po odbiorze i wstępnym przetarciu — front: tabliczka UNITRA ZRK RM 222 AUTOMATIC, suwak KASETA/RADIOMAGNETOFON, skala (D/S/K/U-FM), kieszeń kasety z napisem AUTO STOP i emblematem KASPRZAK, gałki siły głosu i barwy, plakietka PNS [źródło: własne] Kliknij, aby zamknąć.

nalepka z numerem fabrycznym na spodzie: „456866 RM-222” [źródło: własne] Kliknij, aby zamknąć.

widok z góry — panel z napisem UNITRA ZRK RM 222 AUTOMATIC, przełącznik KASETA/RADIOMAGNETOFON, skala, kieszeń kasety z logo KASPRZAK [źródło: https://www.vinted.pl/items/9495281086-radio-magnetofon-kasprzak] Kliknij, aby zamknąć.

zbliżenie klawiatury (PAUZA, ZAPIS/PNS, RADIO ⏻ / D / S / K / U) i wysuniętej anteny teleskopowej [źródło: https://www.vinted.pl/items/9495281086-radio-magnetofon-kasprzak] Kliknij, aby zamknąć.

naroże obudowy — gałki siły głosu i barwy (są na płycie czołowej, tu widoczne pod kątem), rączka, kabel sieciowy z wtyczką; widoczna gruba warstwa kurzu [źródło: https://www.vinted.pl/items/9495281086-radio-magnetofon-kasprzak] Kliknij, aby zamknąć.

spód — otwarta komora bateryjna i luźne elementy z tworzywa (pokrywa komory + nóżka?) [źródło: https://www.vinted.pl/items/9495281086-radio-magnetofon-kasprzak] Kliknij, aby zamknąć.

Historia egzemplarza

Radiomagnetofon Unitra ZRK RM-222 „Kasprzak” — czterozakresowy odbiornik (D / S / K / U) z wbudowanym magnetofonem kasetowym. Egzemplarz kupiony 30.07.2026 na Vinted za 83,99 zł (oferta „Radio magnetofon Kasprzak”, vinted.pl/items/9495281086).

Oznaczenie: na płycie górnej nadruk „UNITRA ZRK · RM 222 AUTOMATIC” — to RM-222, nie RM-221.

Dziennik prac

2026-07-30 — zakup. Opłacony na Vinted, wysyłka.

2026-08-01 — odebrany, wstępne przetarcie i pierwsze uruchomienie. Kompletność potwierdzona jako pełna — w tym pokrywa komory bateryjnej: cała, zamyka się poprawnie (na zdjęciu z oferty leżała luzem, co budziło obawę o ułamane zatrzaski — bezpodstawnie). Ustalenia:

• Radio gra i jest dość czułe — odbiera współczesne stacje FM. To oznacza, że egzemplarz jest przestrojony na CCIR (patrz sprostowanie niżej).
• Ta sama stacja odbierana w dwóch miejscach skali — u góry pasma mocno, u dołu słabiej; u dołu najmocniejsza inna stacja. Diagnoza: odpowiedzi lustrzane, patrz niżej.
• Magnetofon: przewijanie działa, odtwarzanie zatrzymuje się po chwili. Rolka rusza i staje. Test wykonany bez kasety — patrz zastrzeżenie niżej, bo to prawdopodobnie nie usterka.
• Usterki mechaniczne/kosmetyczne: odpadające emblematy, wypadające pokrętło strojenia, trzeszczący potencjometr siły głosu, zaśniedziała antena teleskopowa.
• Numer fabryczny odczytany: 456866 — nalepka na spodzie, obok oznaczenia RM-222 (zdjęcie własne). Trzecie niezależne potwierdzenie oznaczenia modelu, po nadruku na płycie czołowej i tabliczce.
• Napis AUTO STOP na kieszeni kasety — potwierdza wprost, że mechanizm ma automatyczne wyłączanie (patrz diagnoza magnetofonu niżej).

Wykonane zdjęcia własne po przetarciu (front, nalepka z numerem).

Plan prac, części i koszty: zakupy/2026-025-rm-222-remont.md.

Opis oferty (relacja sprzedającego)

Zapis treści ogłoszenia — dosłownie, z oryginalną ortografią:

Stare radio Kasprzak. Po podłączeniu do sieci wszystko swieci, szumi, słabo

łapie fale. Kaseta działa lecz do przeczyszczenia

Cztery zdjęcia z oferty zarchiwizowane w img/ (autor: sprzedający; kadry pionowe obrócone o 90°, żeby napisy panelu były czytelne, oryginalne pliki webp przekonwertowane na JPEG).

Po odbiorze relacja sprzedającego okazała się zaniżona: „słabo łapie fale" dotyczyło najwyraźniej nieumiejętności trafienia w stację na przestrojonej, niezgadzającej się skali — odbiornik jest czuły i łapie mocno.

Stan

• Techniczny — 3 (gra z usterkami). Radio sprawne i czułe; wady: brak tłumienia lustra (ta sama stacja w dwóch punktach skali), trzeszczący potencjometr siły głosu, odtwarzanie w magnetofonie do potwierdzenia z kasetą.
• Kosmetyczny — 3 (normalne ślady wieku, kompletny z zewnątrz). Po przetarciu brud powierzchniowy zszedł; zostają: odpadające emblematy, zaśniedziała antena, drobne rysy na czarnym froncie. Obudowa i pleksi skali bez pęknięć.
• Kompletność — pełna. Wszystkie klawisze i gałki, antena, rączka, kabel sieciowy, przełącznik KASETA/RADIOMAGNETOFON. **Pokrywa komory bateryjnej cała i zamyka się poprawnie** — obawa ze zdjęcia 4 z oferty (pokrywa i 1–2 elementy z tworzywa leżące luzem na spodzie) była nieuzasadniona: nic nie jest ułamane, elementy były tylko zdjęte na czas zdjęć.

Sprostowanie: UKF jest przestrojony na CCIR

Wcześniej, na podstawie powiększenia zdjęcia oferty, zapisano tu wniosek, że egzemplarz nie jest przestrojony, bo skala UKF jest wyskalowana ok. 65–73 MHz (zakres OIRT). Odbiór współczesnych stacji FM po odbiorze przeczy temu wnioskowi: egzemplarz jest przestrojony na CCIR (87,5–108 MHz).

Sam odczyt skali był poprawny — mylna była interpretacja. Przestrojenie wykonuje się na obwodach głowicy, a fabryczna skala zostaje bez zmian, więc nadruk „65 … 73 MHz" nie mówi już nic o tym, gdzie faktycznie stoi wskaźnik. Skala jest w tym egzemplarzu dekoracją, nie miernikiem — trafianie w stacje odbywa się „na słuch".

Wniosek na przyszłość dla katalogu: wyskalowanie skali dowodzi tylko tego, jak urządzenie wyszło z fabryki, nie tego, czy ktoś go potem nie przestroił.

Pełny odczyt skali z własnego zdjęcia (wszystkie cztery rzędy czytelne):

Dowód, że skala nie jest już miernikiem: na zdjęciu wskaźnik stoi ok. 67–68 MHz na rzędzie U/FM, a odbiornik łapie w tym położeniu współczesne stacje z zakresu 87,5–108 MHz.

Powtarzające się stacje to lustra, nie harmoniczne

Ta sama stacja słyszana w dwóch miejscach skali to odpowiedź lustrzana (obraz), a nie harmoniczna. Mechanizm: mieszacz odpowiada nie tylko na częstotliwość nastawioną, ale i na leżącą o dwie wartości p.cz. od niej — dla standardowej p.cz. FM 10,7 MHz to 21,4 MHz odstępu. Za odrzucenie tego sygnału odpowiada obwód wejściowy (preselektor), nie oscylator.

Dlatego objaw jest typowym skutkiem przestrojenia „po najmniejszej linii oporu": przesunięto oscylator, żeby wejść na CCIR, ale nie zestrojono ponownie obwodów wejściowych. Efekt dokładnie taki, jak opisany — czułość jest (sygnał przechodzi), selektywności i tłumienia lustra brak (ta sama stacja wraca w drugim punkcie, słabsza).

⚠️ Zastrzeżenie: p.cz. RM-222 nie jest podana w karcie modelu, a instrukcja serwisowa na UNITRA-Klub jest za logowaniem — wartość 10,7 MHz to standard epoki, nie potwierdzony dla tego modelu. Do sprawdzenia w schemacie /plik/3120 lub instrukcjach /plik/18468, /plik/10683.

Robota do wykonania to zestrojenie przodu odbiornika na nowym zakresie (obwód wejściowy + tracking oscylatora), nie wymiana części. Wymaga generatora w.cz. albo cierpliwego strojenia po znanych stacjach.

Magnetofon: test bez kasety nie jest testem

Objaw „rolka rusza i po chwili staje" przy pustej kieszeni to klasyczne zadziałanie auto-stopu, a nie usterka napędu: bez taśmy szpula nawijająca nie ma czego ciągnąć, czujnik nie widzi obrotu i mechanizm się wyłącza.

Potwierdzone na egzemplarzu: na kieszeni kasety jest wprost nadrukowane AUTO STOP (widać na zdjęciu własnym frontu) — mechanizm ma więc automatyczne wyłączanie fabrycznie, a nazwa handlowa „Automatic" właśnie do tego się odnosi. Nie trzeba już tego weryfikować w instrukcji serwisowej.

Zanim cokolwiek rozkręcać: powtórzyć próbę ze zużytą kasetą-śmieciówką. Bardzo możliwe, że odtwarzanie działa.

Jeśli z kasetą też staje, kolejność podejrzeń:

1. pasek napędowy ślizga się na kole zamachowym — po ~40 latach guma jest rozciągnięta lub lepka; przy przewijaniu moment obrotowy bywa przenoszony inaczej, więc PLAY wysypuje się pierwszy (spójne z „przewijanie działa");
2. rolka dociskowa stwardniała lub nie dociska taśmy do wałka — taśma nie jest prowadzona, auto-stop zadziała mimo kasety;
3. zacięty mechanizm auto-stopu (dźwignia/sprężyna) — wyłącza za wcześnie.

Diagnostyka: obserwować z kasetą, czy wałek kręci się równo i czy rolka dociskowa faktycznie dociska; potem ocenić pasek.

Do uzupełnienia: powtórny test odtwarzania z kasetą, potwierdzenie p.cz., własne zdjęcia po renowacji. (Numer fabryczny i zdjęcia stanu wyjściowego — zrobione 01.08.2026.)

Uwagi

Cena zakupu (83,99 zł) mieści się w dolnej połowie widełek rynkowych modelu (50–180 zł, mediana ~100 zł); po odbiorze wygląda na zakup udany — egzemplarz kompletny, z działającym i czułym odbiornikiem już przestrojonym na CCIR, co samo w sobie jest robotą, której nie trzeba wykonywać.

Kolejność prac i rozliczenie: zakupy/2026-025-rm-222-remont.md.