DMT-401 / DMT-406 „Jubilat” Unitra Diora
Diora · Radioodbiorniki stacjonarne · lata: od 1971 dane zweryfikowane w kolekcji
Jubilat DMT-401 [źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:DMT-401_Jubilat.jpg] Kliknij, aby zamknąć.Jubilat DMT-401 11601 [źródło: https://www.oldradio.pl/karta.php?numer=349] Kliknij, aby zamknąć.Diora „Jubilat" to jeden z najpopularniejszych stacjonarnych, monofonicznych odbiorników lat 70. Konstrukcja dała początek całej serii tzw. „klocków dzierżoniowskich" (symbolika DMT-4xx; Fagot i pokrewne miały DMT-3xx), a jej wygląd i układ elektryczny powtarzano w wielu modelach przez kilkanaście lat.
Powstał w 1971 r. jako kolejny — po nieco ekskluzywnym Fagocie DMT-301 — domowy odbiornik tranzystorowy Diory, ale w wersji popularnej: mniejszy, lżejszy i tańszy. Prezentowany na XXX Jesiennych Targach Krajowych w Poznaniu otrzymał złoty medal — pierwszy w historii Diory.
Dwie notki z „Młodego Technika" z 1971 r. pozwalają rozpisać pierwszy rok modelu z dokładnością do miesiąca:
- VI.1971 — w Dzierżoniowie zakończono montaż **pierwszej partii prototypowej**; kronika opisuje już komplet wyjść do magnetofonu, gramofonu i dodatkowego głośnika (MT 8/1971).
- jesień 1971 — złoty medal na XXX Jesiennych Targach Krajowych.
- XII.1971 — produkcja już rozpoczęta, sprzedaż zapowiadana „w najbliższym czasie", więc do sklepów Jubilat trafił na przełomie 1971/72; zapowiadana cena detaliczna 1300–1400 zł (MT 12/1971).
- 1972 — plan ok. 80 tys. sztuk, co zgadza się z późniejszym łącznym nakładem ponad 300 tys. egzemplarzy w cztery lata.
Cechy charakterystyczne: obudowa w kształcie prostopadłościanu (ok. 51 × 16 × 14 cm), pokryta fornirem (już bez błyszczącego lakieru Fagota); po lewej eliptyczny głośnik z osłonką, po prawej duża pleksiglasowa skala z napisem UNITRA DIORA i nazwą radia. Tylko jedno pokrętło strojenia (w przeciwieństwie do dwóch w Fagocie), pod skalą potencjometry siły głosu (z wyłącznikiem) i barwy tonu oraz przełącznik zakresów typu Isostat. Kondensator obrotowy 4-sekcyjny wspólny dla AM i FM.
Pierwsza wersja DMT-401 (1971) była zbudowana wyłącznie na tranzystorach (10 tranzystorów, końcówka mocy na parze AC180/181, 1,5 W). Dwa lata później powstała druga wersja DMT-406, w której jako wzmacniacz mocy zastosowano układ scalony UL1403. Z zewnątrz był niemal nie do odróżnienia od poprzednika — jedyną wskazówką był dopisek „DMT-406 11633" pod nazwą Jubilat obok skali; wczesne DMT-406 miały jeszcze plastikową tylną ściankę i srebrną obwódkę na płycie czołowej. W ciągu czterech lat produkcji fabrykę opuściło ponad 300 tys. sztuk (łącznie DMT-401 i DMT-406).
Wersją stereofoniczną Jubilata jest osobny model DST-401 „Jubilat Stereo" (1974). Uwaga do atrybucji: „Jubilat" to model Diory, nie Eltry — potwierdzają to symbole DMT/DST i opisy UNITRA-Klub.
Parametry
| Typ | odbiornik stołowy, tranzystorowy |
|---|---|
| Zakresy fal | D, Ś, K (31–49 m), UKF (OIRT 65,5–74 MHz) |
| Elementy czynne (DMT-401) | 10 tranzystorów |
| Tranzystory | końcówka mocy na parze AC180/181 |
| Układy scalone (DMT-406) | UL1403 (wzmacniacz mocy) |
| Moc wyjściowa | 1,5 W |
| Wymiary | ok. 510×160×140 mm |
| Masa | ~4 kg |
| Zasilanie | sieć 220 V / 50 Hz (przewód wyprowadzony na stałe) |
| Kod wyrobu | 11601 — wytłoczony na ściance tylnej obok oznaczenia DMT-401 i logo UNITRA DIORA (potwierdzone na egz. 2026-055). ⚠️ NIE MYLIĆ z kodem 11610, który należy do Śnieżnika DMT-410 — różnica to przestawiona para cyfr |
| Gniazda | dwa gniazda listwowe (antena/uziemienie oraz głośnik dodatkowy) i gniazdo DIN na ściance tylnej |
| Sterowanie | pokrętła SIŁA GŁOSU i BARWA TONU, pięć klawiszy (wejścia gramofonu i magnetofonu oraz DŁUGIE · ŚREDNIE · KRÓTKIE · UKF), pokrętło STROJENIE |
Warianty
- DMT-401 — pierwsza wersja (1971), wyłącznie tranzystorowa; końcówka mocy AC180/181
- DMT-406 — druga wersja (ok. 1973), układ scalony UL1403 jako wzmacniacz mocy
Wycena rynkowa
| Widełki | 50–250 zł |
|---|---|
| Mediana | ~120 zł |
| Dostępność | Częsty |
Szacunek regułowy (kategoria × marka, 2026-07) — orientacyjny, do potwierdzenia rynkowego; nie oparty na indywidualnym badaniu ofert.
Egzemplarze w kolekcji
- 2026-055 — stan tech. /5, w kolekcji
Materiały
- Schemat: Diora DMT-401 Schemat (UNITRA-Klub)
- Instrukcja serwisowa: DMT-401 Jubilat (UNITRA-Klub)
- Instrukcja serwisowa: Diora DMT-401 Jubilat (UNITRA-Klub)
- Opis DMT-401/DMT-406 „Jubilat” — UNITRA-Klub
W prasie
- Zakończono montaż pierwszej prototypowej partii DMT-401 — Młody Technik 8/1971, ostatnia strona numeru · kronika wydarzeń
- Diora rozpoczęła produkcję „Jubilata” — Młody Technik 12/1971 · notatka
Źródła
- https://unitraklub.pl/opis/3950
- https://www.oldradio.pl/karta.php?numer=349
- Młody Technik 8/1971, „Kronika Młodego Technika” — montaż pierwszej partii prototypowej w VI.1971 (wycinek: prasa/mlody-technik-1971-08-dmt-401-prototyp)
- Młody Technik 12/1971, rubryka „Nowe i najnowsze” — start produkcji, cena 1300–1400 zł, plan 80 tys. szt. na 1972 r. (wycinek: prasa/mlody-technik-1971-12-jubilat)