Muzeum Polskiej Elektroniki

Elmasz Warszawa ·

Zakład Budowy Urządzeń Technologicznych Unitra-Elmasz

Historia

Elmasz powstał na bazie Zakładu Doświadczalnego Zapisu Magnetycznego działającego przy Zakładach Radiowych im. Marcina Kasprzaka (ZRK) w Warszawie. Funkcjonował jako Wydział Produkcji Specjalnej ZRK, z siedzibą w tych samych budynkach przy ul. Kasprzaka 18/20 na Woli. Oficjalna nazwa w dokumentach (obecnego Ministerstwa Gospodarki) to Zakład Budowy Urządzeń Technologicznych „Unitra-Elmasz" — należał więc formalnie do zjednoczenia Unitra (Zjednoczenie Przemysłu Elektronicznego i Teletechnicznego), nie do przemysłu maszyn matematycznych/informatyki. Nazwa „Zakłady Wytwórcze Maszyn Elektronicznych" użyta w pierwotnym szkicu tego wpisu nie znajduje potwierdzenia w źródłach i nie ma związku z polskim przemysłem komputerowym PRL (Mera, Elwro) — Elmasz nie produkował maszyn liczących ani komputerów.

Głównym profilem zakładu była produkcja specjalistycznych urządzeń nagrywających na potrzeby Urzędu Bezpieczeństwa, Milicji Obywatelskiej i innych służb mundurowych — miniaturowe, bateryjne „nagrywacze" (jak je nazywał producent) do dyskretnego, ukrytego nagrywania rozmów, wraz z odtwarzaczami do tych nagrań. Równolegle Elmasz wytwarzał aparaturę kontrolno-pomiarową na bazie podzespołów Unitra-ZRK.

Data likwidacji nie jest jednoznaczna w dostępnych źródłach: unitraklub.pl i Wikipedia podają, że Elmasz zlikwidowano razem z ZRK (formalna likwidacja ZRK nastąpiła w 1999), natomiast oldradio.pl wskazuje na likwidację zakładu już w 1992 r., po czym produkcję magnetofonów do zastosowań specjalnych przejęła spółka Artenet sp. z o.o. (do weryfikacji, które źródło jest ściślejsze). Rok powstania zakładu nie jest znany z żadnego ze sprawdzonych źródeł.

Produkcja i rola

Źródła