Muzeum Polskiej Elektroniki

Lipsk Lipsk (Podlasie) · lata 70.–1990 (jako Unitra-Lipsk; zakład kontynuowany dalej jako TELZA)

Przedsiębiorstwo Produkcyjne Unitra-Lipsk (Zakład Podzespołów Indukcyjnych, zał. lata 70.)

Historia

Zakład powstał w latach 70. XX w. w Lipsku nad Biebrzą (Podlasie, ul. Stefana Batorego 19) jako jeden z oddziałów Przedsiębiorstwa Techniczno-Produkcyjnego Unitra-Unitech z Warszawy — organizacji skupiającej kilkanaście mniejszych zakładów podzespołowych zjednoczenia Unitra (m.in. w Białogardzie, Mławie, Gniewie, Makowie Mazowieckim, Bartoszycach, Żurominie). W ramach Unitechu Lipsk funkcjonował jako Zakład Podzespołów Indukcyjnych — relacja do Unitechu (dawniej w tym wpisie oznaczona znakiem zapytania) jest więc potwierdzona: to był jego oddział, nie samodzielny zakład. Od 1978, po podziale zjednoczenia Unitra, Unitech (a z nim Lipsk) wszedł w skład nowo utworzonego zjednoczenia Unitra-Dom.

Lipsk nie był zakładem finalnym — produkował podzespoły (dławiki, cewki) na potrzeby innych fabryk Unitry, montujących z nich telewizory. To tłumaczy brak jakichkolwiek modeli sprzętu przypisanych do Lipska w bazie opisów UNITRA-Klub (dane/unitraklub-opisy.tsv) — zakład nie wytwarzał wyrobów sprzedawanych pod własną nazwą.

Fabryka, razem z działającą w miasteczku Rolniczą Spółdzielnią Usługową (produkującą maszyny rolnicze, m.in. kopaczki do ziemniaków), była głównym pracodawcą w Lipsku — obie firmy zatrudniały łącznie około tysiąca osób i przekształciły niewielką miejscowość w rozwijające się miasteczko: powstały wtedy ośrodek zdrowia, przedszkole, szkoła, remiza strażacka, stacja benzynowa i basen.

W 1990 Unitech został podzielony, a poszczególne zakłady, w tym Lipsk, uzyskały samodzielność. Zakład nie przetrwał jednak transformacji gospodarczej i upadł na początku lat 90. — z dnia na dzień pracę straciło około tysiąca osób, a stopa bezrobocia w gminie sięgnęła blisko 70%. Obecnie w dawnych halach (ul. Stefana Batorego 19) działa firma TELZA, produkująca zapalacze do kuchenek gazowych (typ EZG-01) — bez związku organizacyjnego z dawną Unitrą.

Produkcja i rola

Źródła