Muzeum Polskiej Elektroniki

Polfer Warszawa · 1956–1999

Zakład Materiałów Magnetycznych "Polfer" (ZMM Polfer)

Historia

Pierwsze w Polsce prace badawczo-rozwojowe nad ceramicznymi materiałami magnetycznymi (ferrytami) podjął w 1952 w Zakładach Radiowych im. Marcina Kasprzaka w Warszawie zespół pod kierunkiem dr Aleksandra Bragińskiego (z udziałem Romualdy Krzyszowskiej, Kazimierza Fronczka, Jacka Kulikowskiego i Tomasza Postupolskiego); w 1953 zespół uzyskał pierwszy polski patent w tej dziedzinie.

Na bazie tych prac decyzją Ministra Przemysłu Maszynowego z 2 marca 1956 utworzono Zakład Materiałów Magnetycznych „Polfer" — samodzielne przedsiębiorstwo państwowe z własną bazą badawczo-rozwojową, z siedzibą w Warszawie (między ul. Pawią 55 i Dzielną 60). Zakład rozwijał oddziały w Woźnikach (od 1965) i Skierniewicach (od 1971).

Polfer był pierwszym i wiodącym w Polsce producentem ferrytów — materiałów magnetycznych wytwarzanych metodą ceramiczną (rdzenie Mn-Zn i Ni-Zn), a także magnesów trwałych (ferrytowych i na bazie metali ziem rzadkich), rdzeni pamięciowych do maszyn matematycznych oraz ferrytów mikrofalowych do radiolokacji. Prowadził własne prace badawcze bez licencji zagranicznych; pracownicy zakładu otrzymali dwie nagrody państwowe za technologię ferrytów (1964, 1980). W szczytowym okresie zatrudniano łącznie ok. 3500 osób, produkując rocznie ok. 4000 ton ferrytów Mn-Zn i eksportując za ok. 3,5 mln USD rocznie.

Zakład zlikwidowano w 1999. Oddział w Woźnikach sprywatyzowano jako Polfer Podzespoły Indukcyjne SA (kontynuuje ten profil do dziś), a zakład w Skierniewicach przekształcono w Ferroxcube Polska Sp. z o.o.

Produkcja i rola

Jako jedyny w kraju wyspecjalizowany producent ferrytów i materiałów magnetycznych, Polfer zaopatrywał zakłady Unitry (oraz szerzej cały polski przemysł elektroniczny) w rdzenie do cewek i transformatorów, elementy głowic magnetofonowych oraz magnesy do głośników i zespołów ogniskujących w kineskopach — kluczowy, choć niewidoczny dla użytkownika, komponent sprzętu audio i RTV produkowanego przez inne zakłady zjednoczenia.

Źródła