2026-035 DMP-413 „Giewont”

front w dniu zakupu — czarna płyta czołowa z pionowo żłobkowaną maskownicą głośnika, skala czterorzędowa (D 170–290 kHz, Ś 560–1500 kHz, K 6–10 MHz, U 66–73,5 MHz), czerwona wskazówka, dwa suwaki i klawisze U-D-Ś-K, nadruk „GIEWONT" i logo UNITRA DIORA; duże pokrętło strojenia po prawej. Widoczny kurz i przetarcia aluminiowej listwy [źródło: własne] Kliknij, aby zamknąć.

ścianka tylna z płyty wiórowej — logo UNITRA DIORA, pusta ramka na oznaczenie typu (nadruk nieczytelny lub nigdy nienaniesiony), znak „POZIOM N" i KWE, gniazdo antenowe 300 Ω z symbolami anteny i masy, gniazdo DIN, nadruki „BEZPIECZNIK ZWŁ WTA-T-63mA / WTA-T-630mA" oraz „~220V 50Hz 10W", ostrzeżenie „CHRONIĆ ODBIORNIK PRZED WILGOCIĄ / PRZED ODJĘCIEM ŚCIANKI TYLNEJ WYJĄĆ WTYCZKĘ Z GNIAZDKA SIECIOWEGO"; kabel sieciowy wyprowadzony na stałe [źródło: własne] Kliknij, aby zamknąć.

Historia egzemplarza

Stacjonarny monofoniczny odbiornik Unitra Diora „Giewont" DMP-413 — jeden z „klocków dzierżoniowskich", od 1977 r. Obudowa ze sklejki, front plastikowy z aluminiowymi wstawkami. Egzemplarz kupiony 09.08.2026 na targu staroci w Broku za 20 zł.

Dziennik prac

2026-08-09 — zakup. Targ staroci w Broku, 20 zł, razem ze Śnieżnikiem DMT-410 (2026-036) za 50 zł. Oględziny na miejscu; sprzętu nie uruchamiano.

2026-08-09 — pierwsze uruchomienie: gra szum, ale nie da się stroić. Po podłączeniu do sieci z głośnika słychać szum, natomiast kręcenie pokrętłem strojenia nie daje żadnego efektu, a wskazówka stoi w miejscu — najprawdopodobniej zsunięta linka napędu skali. Odbioru stacji nie da się sprawdzić. Ocena techniczna: 2. Założony plan remontu (zakupy/2026-035-giewont-remont.md).

Stan

Ocena techniczna: 2 („nie gra, do gruntownej naprawy") — z zastrzeżeniem, że to ocena stanu, nie rokowania: tor m.cz. już się obronił (szum w głośniku), a jedyną potwierdzoną usterką jest mechanika napędu strojenia. Po naprawie linki ocena powinna wskoczyć na 3–4 od razu, bez dotykania elektroniki. Kosmetyczna: 3 (normalne ślady wieku, kompletny z zewnątrz).

Ze zdjęć własnych:

• Front kompletny i czytelny — dwa suwaki (siła głosu, barwa tonu), osobny przycisk sieciowy po lewej, cztery klawisze zakresów w kolejności U-D-Ś-K, duże pokrętło strojenia. Nadruki „GIEWONT" i UNITRA DIORA zachowane.
• Skala bez pęknięć, wskazówka na miejscu, podziałka czytelna we wszystkich czterech rzędach.
• Ścianka tylna obecna, z kompletem nadruków ostrzegawczych i oznaczeń bezpiecznika. Ramka na oznaczenie typu jest pusta — nadruk albo zniknął, albo nigdy go nie naniesiono; identyfikacja opiera się na nazwie z frontu.
• Kurz i przetarcia aluminiowej listwy pod skalą; obudowa bez pęknięć i ubytków.

Szum w głośniku to dobra wiadomość

Szum przy braku sygnału oznacza, że działa cały tor od wzmacniacza p.cz. w dół: zasilacz daje napięcia, wzmacniacz m.cz. wzmacnia, głośnik jest cały i podłączony. Odbiornik nie jest „martwy" — inaczej niż Taraban (2026-026), gdzie cisza i brak podświetlenia wskazały zasilanie.

Zostaje niewiadoma po stronie toru radiowego, której nie da się rozstrzygnąć, dopóki nie można stroić: heterodyna może pracować, ale bez zmiany częstotliwości nie sposób tego stwierdzić z fotela.

⚠️ „Kręcenie nie daje efektu" — dwie różne usterki, które trzeba rozdzielić

Objaw brzmi jak jedna rzecz, ale kryją się pod nim dwa różne uszkodzenia i różnią się zakresem naprawy:

• A. Linka zsunęła się z bębenka pokrętła — wtedy nie obraca się nic: ani wskazówka, ani agregat kondensatora zmiennego. Odbiornik stoi na jednej częstotliwości.
• B. Linka trzyma agregat, ale spadła z prowadnicy wskazówki — wtedy strojenie działa (zmienia się to, co słychać), a nieruchoma jest tylko wskazówka.

Test rozstrzygający, do zrobienia natychmiast i bez otwierania obudowy: kręcić pokrętłem powoli z uchem przy głośniku. Jeśli charakter szumu się zmienia albo cokolwiek wchodzi — to wariant B, agregat się obraca. Jeśli szum jest niezmienny na całym zakresie pokrętła — wariant A.

Drugi, pewniejszy test wymaga zdjęcia ścianki tylnej przy wyjętej wtyczce: zajrzeć na agregat i pokręcić pokrętłem, patrząc, czy pakiet płytek się obraca. To rozstrzyga w sekundę i przy okazji pokazuje, gdzie leży linka.

Zakres UKF: fabryczny OIRT

Skala pokazuje rząd U od 73,5 do 66 MHz — czyli fabryczny zakres OIRT, zgodny z kartą modelu (66–73,5 MHz). W tym paśmie od ok. 1999–2000 w Polsce nic nie nadaje, więc bez przestrojenia dzisiejszego radia na UKF nie będzie.

To piąty egzemplarz w kolekcji z fabryczną skalą OIRT. Przypomnienie z poprzednich: RM-222 (2026-025) i Akord (2026-032) odbierają CCIR mimo takiej skali, bo przestrojenie robi się na obwodach głowicy — natomiast Śnieżnik (2026-036) w teście 09.08.2026 na UKF milczał przy sprawnym odbiorze na falach długich, czyli tam OIRT jest prawdziwy. Skala nie przesądza więc niczego w żadną stronę — rozstrzygnie dopiero próba odbioru.

Ułatwienie przy tym modelu: karta podaje, że równoczesne wciśnięcie klawiszy U i D włącza wejście gramofonowe. To wygodny test toru m.cz. niezależny od anteny — jeśli z zewnętrznego źródła gra, wzmacniacz i głośnik są sprawne, a ewentualny problem siedzi w torze radiowym.

Uwagi

Cena śmiesznie niska. 20 zł przy widełkach modelu 50–250 zł i medianie ~120 zł. Przy tej kwocie egzemplarz broni się nawet jako dawca części albo obiekt wystawienniczy, niezależnie od tego, czy zagra.

Rodzina konstrukcyjna: układ elektryczny wspólny z DMP-411 „Beskid" i DMP-401 „Ślązak" — 5 tranzystorów, UL1402P (wzm. mocy) i UL1211N (p.cz. AM/FM); modele różnią się głównie wystrojem płyty czołowej. Ten sam UL1211N pracuje w Akordzie DMP-501 (2026-032) i Tarabanie (2026-026), więc wiedza serwisowa się przenosi.

Charakterystyczne cechy tej konstrukcji, warte sprawdzenia przy otwarciu: antena ferrytowa nad gniazdami antenowymi (zamiast dawnego pałąka nad płytą), żarówka podświetlenia wprost na płycie drukowanej (6,3 V/0,3 A wg karty), przełącznik zakresów typu Isostat.

Kolejność prac — po pierwszym uruchomieniu przeniesiona do planu remontu; zaczyna się od rozdzielenia dwóch wariantów usterki napędu, a nie od elektroniki.

Do uzupełnienia: numer seryjny (szukać wewnątrz obudowy — ramka na ściance tylnej jest pusta), wynik testu A/B wyżej (czy agregat się obraca), stan linki i sprężynki po zdjęciu ścianki, test odbioru po naprawie napędu, decyzja o przestrojeniu UKF.

Plan prac, użyte części i koszty: zakupy/2026-035-giewont-remont.md.

Wycena rynkowa

Po pierwszym uruchomieniu 09.08.2026: szum w głośniku jest, ale napęd strojenia nie działa, więc odbioru nie sprawdzono. Wycena dolną granicą, bo egzemplarz w tym stanie nie gra stacji; po naprawie linki powinna wzrosnąć. Zakup 20 zł to ułamek mediany modelu (~120 zł).

Szacunek regułowy (kategoria × marka, 2026-08) — orientacyjny, do potwierdzenia rynkowego; nie oparty na indywidualnym badaniu ofert.