Muzeum Polskiej Elektroniki

2026-072 Fagot DMT-301

ModelFagot DMT-301
WariantDMT-301 21403
Rok produkcjiok. 1970–1972
Nr seryjny—
Data pozyskania2026-09-03
Źródło pozyskaniaOLX (https://www.olx.pl/d/oferta/unitra-diora-stare-radio-CID4042-ID19IpGc.html)
Cena107,19 zł
Stan techniczny2/5
Stan kosmetyczny3/5
KompletnośćPO DOSTAWIE (09.09.2026): ✅ komplet czterech pokręteł Z NASADKAMI — TON i SIŁA GŁOSU po lewej, strojenie AM i FM po prawej, ✅ komplet klawiszy Isostat z czytelnymi opisami ARCz / GR / DŁUGIE / ŚREDNIE / KRÓTKIE / UKF, ✅ szyba skali cała, napisy i podziałka czytelne (zakurzona, ślady smug), ✅ maskownica metalowa z emblematem FAGOT bez wgnieceń, ✅ chromowane listwy nad skalą i nad maskownicą na całej długości, ✅ tylna ścianka z płyty pilśniowej przykręcona, nadruk pełny i czytelny, ✅ gniazdo antenowe 300 Ω z zaciskiem masy, ✅ gniazdo DIN na ściance tylnej, ✅ cztery nóżki. ⚠️ PRZEWÓD SIECIOWY ORYGINALNY (biały, stary) — nie wymieniany. ⚠️ Wierzch obudowy: ZAMGLENIA i smugi w lakierze oraz rysy — potwierdzone w ręku; fornir NIE wygląda na podniesiony, ale czy zamglenie schodzi polerowaniem, ze zdjęcia nie wynika. ODCZYTANE ZE ŚCIANKI: „FAGOT 21 403”, „POZIOM N”, „15 Ω” z symbolem głośnika, „BEZPIECZNIK ZWŁ W-Ba-T 160 mA”, „~220 V 50 Hz 15 W”. ⛔ NUMERU SERYJNEGO na ściance NIE MA. NIE SPRAWDZONE: wnętrze (trzy moduły), antena ferrytowa, głośnik, co jest w oprawce bezpiecznika, który klawisz Isostat był wciśnięty przy próbie.
Statusw kolekcji
Całość pod kątem, na kostce brukowej przed garażem. Obudowa z płyty wiórowej oklejonej fornirem, wierzch pokryty błyszczącym lakierem; po lewej metalowa maskownica głośnika, po prawej duża prostokątna skala z rzędem klawiszy Isostat i czterema pokrętłami. Chromowana listwa nad skalą. Przewód sieciowy wyprowadzony z lewej strony tyłuCałość pod kątem, na kostce brukowej przed garażem. Obudowa z płyty wiórowej oklejonej fornirem, wierzch pokryty błyszczącym lakierem; po lewej metalowa maskownica głośnika, po prawej duża prostokątna skala z rzędem klawiszy Isostat i czterema pokrętłami. Chromowana listwa nad skalą. Przewód sieciowy wyprowadzony z lewej strony tyłu [źródło: https://www.olx.pl/d/oferta/unitra-diora-stare-radio-CID4042-ID19IpGc.html] Kliknij, aby zamknąć.ZBLIŻENIE prawej części skali — czerwone logo **UNITRA DIORA** z sygnetem, opisy zakresów w białych prostokątach: UKF, DŁUGIE, ŚREDNIE, KRÓTKIE. Widoczne nazwy stacji (MINSK, PRAHA, ŁÓDŹ, LILLE, M.CARLO, NICE, WROCŁAW, OPOLE), liczby 290, 1600, podzakres 25 m z cyframi 11 i 12, na dole opis KRÓTKIE UKF oraz DWA POKRĘTŁA STROJENIA opisane AM i FM (osobne dla AM i UKF — cecha modelu). Na szybie widać wskaźnik strojeniaZBLIŻENIE prawej części skali — czerwone logo **UNITRA DIORA** z sygnetem, opisy zakresów w białych prostokątach: UKF, DŁUGIE, ŚREDNIE, KRÓTKIE. Widoczne nazwy stacji (MINSK, PRAHA, ŁÓDŹ, LILLE, M.CARLO, NICE, WROCŁAW, OPOLE), liczby 290, 1600, podzakres 25 m z cyframi 11 i 12, na dole opis KRÓTKIE UKF oraz DWA POKRĘTŁA STROJENIA opisane AM i FM (osobne dla AM i UKF — cecha modelu). Na szybie widać wskaźnik strojenia [źródło: https://www.olx.pl/d/oferta/unitra-diora-stare-radio-CID4042-ID19IpGc.html] Kliknij, aby zamknąć.Skala z przyłożoną taśmą mierniczą. Czytelny górny rząd podziałki UKF: 75 74 73 72 71 70 69 68 67 66 (MHz) — PODZIAŁKA FABRYCZNA OIRT. Niżej zakresy AM z nazwami stacji (170, MOSKWA, MOTAŁA, WARSZAWA I, KALUNDBORG, DEUTSCHLANDS, 550, BUDAPEST, BERLIN, LEIPZIG, WIEN, PRAHA, 1600, TOULOUSE) i podzakres 49 m. Na dolnej listwie opisy TON, SIŁA GŁOSU, ARCz oraz klawisze DŁUGIE / ŚREDNIE / KRÓTKIE / UKF. ⚠️ Taśma pokazuje podziałkę 10–30 cm, ale punktu zerowego nie widać w kadrze — WYMIARU NIE ODCZYTUJĘSkala z przyłożoną taśmą mierniczą. Czytelny górny rząd podziałki UKF: 75 74 73 72 71 70 69 68 67 66 (MHz) — PODZIAŁKA FABRYCZNA OIRT. Niżej zakresy AM z nazwami stacji (170, MOSKWA, MOTAŁA, WARSZAWA I, KALUNDBORG, DEUTSCHLANDS, 550, BUDAPEST, BERLIN, LEIPZIG, WIEN, PRAHA, 1600, TOULOUSE) i podzakres 49 m. Na dolnej listwie opisy TON, SIŁA GŁOSU, ARCz oraz klawisze DŁUGIE / ŚREDNIE / KRÓTKIE / UKF. ⚠️ Taśma pokazuje podziałkę 10–30 cm, ale punktu zerowego nie widać w kadrze — WYMIARU NIE ODCZYTUJĘ [źródło: https://www.olx.pl/d/oferta/unitra-diora-stare-radio-CID4042-ID19IpGc.html] Kliknij, aby zamknąć.ZBLIŻENIE maskownicy głośnika — metalowa siatka o kwadratowym rastrze, w dolnym lewym narożniku emblemat **FAGOT**. Nad maskownicą chromowana listwa, wokół rama fornirowana. Siatka bez wgnieceń i przetarć; widoczny nalot i zabrudzeniaZBLIŻENIE maskownicy głośnika — metalowa siatka o kwadratowym rastrze, w dolnym lewym narożniku emblemat **FAGOT**. Nad maskownicą chromowana listwa, wokół rama fornirowana. Siatka bez wgnieceń i przetarć; widoczny nalot i zabrudzenia [źródło: https://www.olx.pl/d/oferta/unitra-diora-stare-radio-CID4042-ID19IpGc.html] Kliknij, aby zamknąć.TYLNA ŚCIANKA — płyta pilśniowa z dwoma polami otworów wentylacyjnych, w środku metalowa zapinka mocująca. Nadruki: logo UNITRA DIORA, **FAGOT    21 403**, ostrzeżenie „CHRONIĆ ODBIORNIK PRZED WILGOCIĄ”, w ramce „POZIOM N”, a przy prawej krawędzi liczba UCIĘTA KADREM (widać początek „15…”). Po lewej gniazdo antenowe z oznaczeniem **300 Ω** i symbolem masy, po prawej drugie gniazdo. Na wierzchu obudowy widać ZAMGLENIA i smugi w lakierze; radio stoi na WILGOTNEJ kostce brukowejTYLNA ŚCIANKA — płyta pilśniowa z dwoma polami otworów wentylacyjnych, w środku metalowa zapinka mocująca. Nadruki: logo UNITRA DIORA, **FAGOT 21 403**, ostrzeżenie „CHRONIĆ ODBIORNIK PRZED WILGOCIĄ”, w ramce „POZIOM N”, a przy prawej krawędzi liczba UCIĘTA KADREM (widać początek „15…”). Po lewej gniazdo antenowe z oznaczeniem **300 Ω** i symbolem masy, po prawej drugie gniazdo. Na wierzchu obudowy widać ZAMGLENIA i smugi w lakierze; radio stoi na WILGOTNEJ kostce brukowej [źródło: https://www.olx.pl/d/oferta/unitra-diora-stare-radio-CID4042-ID19IpGc.html] Kliknij, aby zamknąć.🔑 FRONT PO DOSTAWIE, w warsztacie przy lampie. Skala czytelna w całości: górny rząd UKF **75 74 73 72 71 70 69 68 67 66 MHz** (podziałka OIRT), DŁUGIE 170–290 kHz (MOSKWA, MOTAŁA, WARSZAWA, LAHTI, MINSK, DEUTSCHLANDS., OSLO, KALUNDBORG, PRAHA), ŚREDNIE 550–1600 kHz (BUDAPEST, PRAHA, WARSZAWA II, DRESDEN, ŁÓDŹ, BERLIN, VILNIUS, PARIS, KATOWICE, LILLE, LEIPZIG, MARSEILLE, LONDON, STRASBOURG, M.CARLO, WIEN II, POZNAŃ, TOULOUSE, KRAKÓW, NICE, LYON, SOTTENS, GÖTEBORG, WROCŁAW, OPOLE), KRÓTKIE 49 m / 41 m / 31 m / 25 m z podziałką 6–12 MHz. Dolna listwa: pokrętła **TON** i **SIŁA GŁOSU**, rząd klawiszy Isostat opisanych **ARCz · GR · DŁUGIE · ŚREDNIE · KRÓTKIE · UKF**, pokrętła **AM** i **FM**. Wszystkie cztery pokrętła z czarnymi nasadkami. Chromowane listwy nad skalą i nad maskownicą, emblemat FAGOT w narożniku maskownicy. ⚠️ Na wierzchu obudowy widać rysy i smugi w lakierze. ⛔ Z tego kadru NIE ODCZYTUJĘ, który klawisz Isostat jest wciśnięty🔑 FRONT PO DOSTAWIE, w warsztacie przy lampie. Skala czytelna w całości: górny rząd UKF **75 74 73 72 71 70 69 68 67 66 MHz** (podziałka OIRT), DŁUGIE 170–290 kHz (MOSKWA, MOTAŁA, WARSZAWA, LAHTI, MINSK, DEUTSCHLANDS., OSLO, KALUNDBORG, PRAHA), ŚREDNIE 550–1600 kHz (BUDAPEST, PRAHA, WARSZAWA II, DRESDEN, ŁÓDŹ, BERLIN, VILNIUS, PARIS, KATOWICE, LILLE, LEIPZIG, MARSEILLE, LONDON, STRASBOURG, M.CARLO, WIEN II, POZNAŃ, TOULOUSE, KRAKÓW, NICE, LYON, SOTTENS, GÖTEBORG, WROCŁAW, OPOLE), KRÓTKIE 49 m / 41 m / 31 m / 25 m z podziałką 6–12 MHz. Dolna listwa: pokrętła **TON** i **SIŁA GŁOSU**, rząd klawiszy Isostat opisanych **ARCz · GR · DŁUGIE · ŚREDNIE · KRÓTKIE · UKF**, pokrętła **AM** i **FM**. Wszystkie cztery pokrętła z czarnymi nasadkami. Chromowane listwy nad skalą i nad maskownicą, emblemat FAGOT w narożniku maskownicy. ⚠️ Na wierzchu obudowy widać rysy i smugi w lakierze. ⛔ Z tego kadru NIE ODCZYTUJĘ, który klawisz Isostat jest wciśnięty [źródło: własne] Kliknij, aby zamknąć.🔑 TYLNA ŚCIANKA — nadruk odczytany w całości: logo **UNITRA DIORA**, **FAGOT 21 403** (kod wyrobu), **CHRONIĆ ODBIORNIK PRZED WILGOCIĄ**, w ramce **POZIOM N**, symbol głośnika z **15 Ω**, ostrzeżenie **PRZED ODJĘCIEM TYLNEJ ŚCIANKI WYJĄĆ WTYCZKĘ Z GNIAZDKA SIECIOWEGO**, dane **BEZPIECZNIK ZWŁ W-Ba-T 160 mA / ~220 V 50 Hz / 15 W**. Po lewej gniazdo antenowe **300 Ω** z symbolem masy, pośrodku gniazdo DIN, obok wycięcie z oprawką bezpiecznika i metalowa zapinka. Dwa pola otworów wentylacyjnych. Przewód sieciowy **biały, oryginalny**, wyprowadzony przez dolną krawędź. ⚠️ Na wierzchu obudowy jasne zamglenia i smugi w lakierze. ⛔ Numeru seryjnego na ściance NIE MA🔑 TYLNA ŚCIANKA — nadruk odczytany w całości: logo **UNITRA DIORA**, **FAGOT 21 403** (kod wyrobu), **CHRONIĆ ODBIORNIK PRZED WILGOCIĄ**, w ramce **POZIOM N**, symbol głośnika z **15 Ω**, ostrzeżenie **PRZED ODJĘCIEM TYLNEJ ŚCIANKI WYJĄĆ WTYCZKĘ Z GNIAZDKA SIECIOWEGO**, dane **BEZPIECZNIK ZWŁ W-Ba-T 160 mA / ~220 V 50 Hz / 15 W**. Po lewej gniazdo antenowe **300 Ω** z symbolem masy, pośrodku gniazdo DIN, obok wycięcie z oprawką bezpiecznika i metalowa zapinka. Dwa pola otworów wentylacyjnych. Przewód sieciowy **biały, oryginalny**, wyprowadzony przez dolną krawędź. ⚠️ Na wierzchu obudowy jasne zamglenia i smugi w lakierze. ⛔ Numeru seryjnego na ściance NIE MA [źródło: własne] Kliknij, aby zamknąć.

Historia egzemplarza

Pierwszy Fagot w zbiorze — i pierwszy w Polsce seryjnie produkowany, w pełni tranzystorowy odbiornik stacjonarny z zasilaniem sieciowym. W 1970 r. powstało pierwszych 179 egzemplarzy, prezentacja odbyła się na 40. Międzynarodowych Targach Poznańskich w czerwcu 1971 r., a produkcja seryjna 1971–72 wyniosła prawie 100 tys. sztuk. Kod wyrobu 21403.

Konstrukcja modułowa: ekranowana głowica UKF GF-21, wzmacniacz p.cz. AM-FM na płytce 2217-142, wzmacniacz m.cz. z zasilaczem na płytce 2217-141. Czynnych elementów 11 tranzystorów germanowych, w tym dwa polskie: TG3A i TG50. Zakresy D, Ś, K (25–49 m), UKF OIRT 65,5–74 MHz, moc wyjściowa 1,5 W, głośnik 3 W / 15 Ω. Strojenie dwoma osobnymi pokrętłami — AM (kondensator KPOM 375/500 znany z lampowców) i UKF (trójsekcyjny w głowicy) — z żeliwnymi kołami zamachowymi. Przełącznik zakresów Isostat, obsługiwany pionowo przez zestaw dodatkowych dźwigni, jak w lampowcach; jeden klawisz włącza ARCz na UKF.

🥇 Para, która się właśnie domknęła: DML-306 → DMT-301

Fagot przejął obudowę i elementy sterujące od Klawesynu DML-306 — ostatniego odbiornika lampowego Diory, produkowanego równolegle. A Klawesyn DML-306 jest w tym zbiorze jako 2026-061.

Klawesyn DML-306 (2026-061)Fagot DMT-301 (2026-072)
SkrótDML = Domowy Monofoniczny LampowyDMT = Domowy Monofoniczny Tranzystorowy
Rolaostatni lampowiec Diorypierwszy seryjny tranzystorowiec stacjonarny
Obudowa i sterowaniewzórprzejęte z DML-306

💡 Egzemplarz Klawesyna ze zbioru dodatkowo to potwierdza. Po pracach z 06.09.2026 wiadomo, że 2026-061 to Klawesyn II z 1973 r. (naklejka obudowy Technodrzew Dzierżoniów, luty 1973) — czyli powstał już po uruchomieniu produkcji Fagota (1971–72). ➡️ Obie linie, lampowa i tranzystorowa, faktycznie szły równolegle, dokładnie jak opisuje karta modelu DMT-301.

🔑 To nie jest luźne podobieństwo — to ta sama obudowa i te same klawisze na przełomie dwóch epok. Dwa egzemplarze obok siebie pokazują zmianę, która zaszła w środku, przy nieruszonym wyglądzie: te same żeliwne koła zamachowe i ten sam Isostat, a za skalą zamiast lamp — jedenaście germanowych tranzystorów. ➡️ Po dostawie ustawić je razem i sfotografować (fronty, tyły, wnętrza) — takiego zestawienia nie da się zrobić z jednym z nich.

Status: w kolekcji od 09.09.2026.

Dziennik prac

2026-09-03 — zakup. OLX, 107,19 zł. Opis sprzedającego (potwierdzony jako całość) zapisany dosłownie niżej. Pięć z ośmiu zdjęć oferty zabezpieczone w img/ — ⚠️ brakuje kadrów 4/8, 5/8 i 7/8 (z miniatur widać, że dwa z nich to pomiary forniru taśmą). 📌 olx.pl jest niedostępny z sesji katalogu (blokada egress), więc opisu i cen innych ofert nie da się pobrać automatycznie — dane pochodzą od kupującego.

Opis oferty (relacja sprzedającego)

włącza się ale nie odbiera

Rozbiór — i dlaczego to jeszcze nie wyrok

FragmentCo z tego wynika
„włącza się”✅ realna informacja: zasilacz żyje i coś się dzieje. Przy sprzęcie z 1971 r. z 11 tranzystorami germanowymi to niebanalne — martwy zasilacz jest częstszy
„nie odbiera”⚠️ niekompletne — nie wiadomo, na jakim zakresie. I to rozstrzyga, czy w ogóle jest usterka
czego NIE ma w opisiebrak słowa o antenie, o przydźwięku, o szumie. Sprzedający nie deklaruje sprawności, ale też nie zataja — opis jest krótki i uczciwie negatywny

⚠️ Sprzedający potwierdzenia sprawności nie złożył, więc pola stan_techniczny nie ma z czego wypełnić — i nie ma tu też podstawy do reklamacji „niezgodność z opisem”: wada została ujawniona przed zakupem. Cena to odzwierciedla.

🔑 „Nie odbiera” — na UKF byłoby to ZACHOWANIE PRAWIDŁOWE

Najważniejsza rzecz do zapamiętania przed pierwszym uruchomieniem: cisza na UKF nie jest w tym radiu usterką.

Podziałka na zdjęciu oferty biegnie 66–75 MHz, a dokumentacja podaje zakres OIRT 65,5–74 MHz. W Polsce od ok. 1999–2000 nikt tam nie nadaje — więc odbiornik fabryczny musi na UKF milczeć. Dodatkowo UKF wymaga anteny zewnętrznej 300 Ω (gniazdo jest na tylnej ściance); antena ferrytowa obsługuje tylko D i Ś. ➡️ Bez anteny i bez przestrojenia cisza na UKF to norma.

⚠️ I pułapka w drugą stronę — ta sama, która przy AS-642 (2026-064) wymagała osobnego rozstrzygania. Lustro leży o 2 × 10,7 = 21,4 MHz wyżej niż wskazanie skali:

Wskazanie skali (OIRT)Lustro
66 MHz87,4 MHz
70 MHz91,4 MHz
75 MHz96,4 MHz

⛔ Cała podziałka ma lustra w 87,4–96,4 MHz, czyli w dzisiejszym paśmie CCIR. Gdyby więc Fagot coś na UKF złapał, to jeszcze nie znaczy, że jest przestrojony — trzeba sprawdzić rozkład stacji po skali i to, czy stacja nie wraca w dwóch miejscach.

🥇 Plan pierwszego testu: zacząć od FAL DŁUGICH

ZakresCzego się spodziewaćWniosek
D (długie)PR1 na 225 kHz z Solca Kujawskiego, 1000 kW, zasięg cały kraj🥇 cisza na DŁ = PRAWDZIWA USTERKA. Odbiór potwierdza za jednym razem cały tor: zasilanie, głowicę, p.cz., detektor i m.cz. Antena ferrytowa jest w środku, nie trzeba nic podłączać
Ś (średnie)w Polsce praktycznie nikt nie nadajecisza nie jest usterką
K (25–49 m)zmienne, zależne od pory dnia i warunkówtest nierozstrzygający
UKFnic (skala OIRT)cisza nie jest usterką; ewentualny odbiór ⇒ sprawdzić lustra

➡️ Dopóki nie ma testu na DŁ, zdanie „nie odbiera” nie ma wartości diagnostycznej. Bardzo możliwe, że sprzedający próbował na UKF — bo tam kręci się gałką najczęściej — i uznał radio za niedziałające, choć na falach długich zagra.

⚠️ Przy pierwszym włączeniu pamiętać, z czym mamy do czynienia: sprzęt sieciowy z 1971 r., elektrolity mają 55 lat, a tranzystory germanowe mają duże prądy zerowe i z wiekiem tracą wzmocnienie. Włączać pod nadzorem i nie zostawiać grającego bez opieki.

✅ Dostawa 09.09.2026 — „świeci podświetlenie, ale w głośniku cisza"

Odbiornik dojechał i został włączony. Relacja właściciela: podświetlenie skali świeci, w głośniku cisza. Dwa zdjęcia własne (front, ścianka tylna) w img/.

Co „świeci podświetlenie" DOWODZI — i to mniej, niż się wydaje

ZespółPrzesądzone
Sznur sieciowy i wtyk✅ przewodzą
Wkładka bezpiecznikowa✅ cała — nie zadziałała
Wyłącznik sieciowy✅ zwiera
Transformator sieciowy, uzwojenie pierwotne✅ pobiera prąd
Uzwojenie zasilające żarówki skali i same żarówki✅ żyją

⛔ I na tym lista się kończy. „Świeci" to zdanie o obwodzie oświetlenia, nie o zasilaniu wzmacniacza — żarówki skali bywają zasilane z osobnego uzwojenia albo z odczepu, więc świecąca skala nie dowodzi, że na płytce m.cz. jest napięcie zasilania. To ta sama pułapka co „szumi" przy Wildze (2026-068), tylko o jedno ogniwo wcześniej: dowód dotyczy wyłącznie tego toru, w którym się pojawił.

🔑 Ale konstrukcja MODUŁOWA zawęża to mocno

Fagot nie jest lampowcem — to pierwszy seryjny polski tranzystorowy odbiornik stacjonarny: 11 tranzystorów germanowych, moc wyjściowa 1,5 W, i — co tu najważniejsze — układ rozbity na trzy moduły:

ModułCo robiCzy „cisza" go obciąża
głowica UKF GF-21tylko UKF⛔ nie — na UKF cisza i tak jest normą
p.cz. AM-FM, płytka 2217-142pośrednia + detekcja⚠️ możliwy
m.cz. z zasilaczem, płytka 2217-141wzmacniacz audio i zasilacz🥇 główny podejrzany

🔑 Cisza całkowita wskazuje płytkę 2217-141 — bo na niej siedzą naraz wzmacniacz m.cz. i zasilacz, czyli dwa najczęstsze powody, dla których „prąd jest, dźwięku nie ma". A klasyczna przyczyna w tej klasie to elektrolit w torze do głośnika: przy 55 latach potrafi przejść w rozwarcie i wtedy wzmacniacz pracuje, tylko nic nie dochodzi.

⭐ Jedna dobra wiadomość, którą daje sama tabliczka: ~220 V 50 Hz 15 W. Lampowiec tej wielkości bierze 40 W (Klawesyn DML-306 ma na ściance dokładnie „40 W"). ➡️ Pobór mocy z tabliczki rozstrzyga typ konstrukcji bez zaglądania do środka — a to znaczy, że nie ma tu prostownika selenowego ani napięć anodowych, więc cała procedura ostrożności z lampowców tego egzemplarza nie dotyczy. Ryzyko jest inne: germanowe końcówki grzeją się przy zwarciu.

⛔ NAJPIERW OBSŁUGA — dwa scenariusze, w których cisza jest PRAWIDŁOWA

Zanim cokolwiek uznamy za usterkę, trzeba wykluczyć rzecz, która przy Wildze okazała się realna:

  1. 🥇 Wciśnięty klawisz GR. On odcina odbiornik i zostawia tylko wejście gramofonowe. ➡️ **Cisza przy wciśniętym GR i pustym gnieździe DIN to zachowanie fabrycznie poprawne**, nie usterka.
  2. Żaden klawisz zakresu niewciśnięty. Isostat w tym modelu ma dodatkowe dźwignie do wciskania w pionie (rozwiązanie z lampowców) — łatwo zostawić przełącznik w stanie, w którym nie jest wybrany żaden zakres.

⛔ Z kadru czołowego nie odczytuję, który klawisz jest wciśnięty — dlatego tego nie zapisuję jako ustalenia. To pytanie na dwie minuty przy sprzęcie.

🥇 Pięć testów, wszystkie darmowe, w tej kolejności

  1. Wcisnąć DŁUGIE i dać siłę głosu na maksimum. 📌 Reguła z tej karty nie zmienia się: PR1 na 225 kHz z anteny ferrytowej, bez podłączania czegokolwiek — cisza na DŁ to prawdziwa usterka, cisza na UKF nie.
  2. Ucho przy maskownicy: jest jakikolwiek SZUM albo przydźwięk? 🔑 To rozdziela usterkę na pół:
  1. Pokręcić gałką SIŁY GŁOSU i słuchać trzasku. Trzask ⇒ końcówka i głośnik działają. (Ta sama sztuczka, którą przy Relaksie II (2026-081) zadaliśmy jako pytanie sprzedającemu.)
  2. Omomierz na głośniku, bez zasilania: ma być ~15 Ω (nadruk ścianki i karta modelu zgodne: 3 W / 15 Ω). Przerwa = odpowiedź w pół minuty. ⚠️ **Nie brać nietypowej budowy za uszkodzenie:** karta modelu podaje, że głośnik jest jugosłowiański, z magnesem po stronie membrany.
  3. Wejście GR (DIN) + sprawny GS-434 (2026-002). 🥇 Najbardziej informatywny test w całym zestawie: obchodzi cały tor odbiorczy i sprawdza wyłącznie m.cz. + głośnik. Gra z gramofonu ⇒ usterka w części odbiorczej; nie gra ⇒ w m.cz. albo głośniku.

⭐ I rzecz, która pojawiła się dopiero teraz: WZORZEC W TYM SAMYM POKOJU

Klawesyn DML-306 (2026-061) zagrał 09.09.2026 na falach DŁUGICH — ten sam zakres, ta sama fabryka, radio o zbliżonej bryle. ➡️ To zamienia test z punktu 1 z wnioskowania w próbę kontrolowaną: jeśli w tym samym miejscu Klawesyn łapie PR1, a Fagot milczy, to cisza jest winą Fagota, nie warunków odbioru — i odwrotnie, gdyby milczały oba, podejrzenie idzie najpierw na miejsce (ekranowanie, zakłócenia), a nie na sprzęt.

📌 Zapowiedziane w tej karcie zestawienie DML-306 → DMT-301 da się teraz zrobić w mocniejszej wersji, niż planowano — nie tylko fronty i wnętrza obok siebie, ale ten sam zakres, w tym samym pokoju, jeden sprawny i jeden nie.

⚠️ Czego nie robić: nie trzymać włączonego „może się rozgrzeje i zagra". Tranzystory germanowe mają duże prądy zerowe i są wrażliwe na temperaturę; zwarta końcówka ciągnie prąd i grzeje się, a 55-letnie elektrolity to osobny powód, by nie zostawiać sprzętu bez nadzoru.

⛔ Druga próba 09.09.2026: BRAK REAKCJI NA POTENCJOMETRY, bez szumu i trzasków

Wykonane testy 2 i 3 z listy wyżej — oba wypadły negatywnie: żadnej reakcji na kręcenie potencjometrami (SIŁA GŁOSU i TON), ani szumu, ani trzasków.

🥇 Co to rozstrzyga: część odbiorcza przestaje być podejrzana

To najważniejszy wniosek z tej próby i warto go wypisać osobno, bo idzie w przeciwnym kierunku, niż podpowiada intuicja („nie odbiera ⇒ szukaj w odbiorniku"):

📌 Trzask z potencjometru siły głosu powstaje ZA nim — wzmacnia go stopień m.cz., a nie głowica ani pośrednia. Tak samo szum przy pełnej sile głosu jest własnym szumem wzmacniacza, nie sygnałem z anteny. ➡️ Skoro nie ma ani jednego, ani drugiego, to usterka leży na potencjometrze siły głosu albo za nim: wzmacniacz m.cz., jego zasilanie albo głośnik.

⛔ A to znaczy, że hipoteza »wciśnięty klawisz GR« UPADA jako wyjaśnienie. Klawisz GR odcina odbiornik, ale nie odcina wzmacniacza — przy wciśniętym GR kręcenie siłą głosu i tak dałoby trzask. Cisza jest więc usterką, nie obsługą. ✅ To pozwala wreszcie wypełnić stan_techniczny.

⚠️ Uczciwie o mocy tego dowodu: to nie jest dowód, tylko bardzo silna poszlaka. Czysty, mało zużyty potencjometr w cichym wzmacniaczu może nie trzaskać. Twardsza dana to brak szumu przy pełnej sile głosu — sprawny wzmacniacz tranzystorowy z 1971 r. szumi własnym szumem stopnia wejściowego i przy maksimum jest to słyszalne. Dwa negatywne objawy naraz wskazują zgodnie w to samo miejsce.

⛔ Czego ta próba NIE rozstrzyga

Nie mówi nic o części odbiorczej: głowica GF-21, pośrednia 2217-142, antena ferrytowa, styki Isostatu — wszystkie pozostają całkowicie niesprawdzone. ➡️ Gdy dźwięk wróci, diagnostyka odbioru zaczyna się od zera, a plan „test na DŁUGICH" wraca do kolejki. ⛔ Nie zapisywać części odbiorczej jako sprawnej tylko dlatego, że winny znalazł się gdzie indziej.

🥇 Nowa kolejność: od najtańszego, wszystko przy wyjętej wtyczce
  1. ⛔ Wyjąć wtyczkę. Powtarzanie włączania nic nie doda, a przy zwartej końcówce germanowej grzeje.
  2. 🥇 Omomierz na zaciskach głośnika: ma być ~15 Ω. Pół minuty, bez zasilania, i od razu rozstrzyga jedną z trzech możliwości. ⚠️ Mierzyć **na samym głośniku**, nie na końcu przewodów — inaczej pomiar miesza dwie rzeczy.
  3. 🔑 Sprawdzić, czy głośnik jest w ogóle PODŁĄCZONY. Na ściance tylnej stoi 15 Ω z symbolem głośnika przy gnieździe — w tej samej fabryce Klawesyn ma tam gniazdo DIN opisane 4 Ω właśnie dla głośnika. ⏳ Czy głośnik Fagota idzie przez wtyk, czy jest przylutowany na stałe, z kadru nie wynika — ale odpięty albo utleniony wtyk daje dokładnie ten objaw i jest najtańszym możliwym wyjaśnieniem.
  4. Napięcie zasilania na płytce 2217-141. ⚠️ Świecąca skala **tego nie dowodzi**. Zero na szynie wyjaśnia wszystkie objawy naraz, a przyczyną bywa przerwany prostownik albo zwarty elektrolit filtra.
  5. Elektrolit w torze do głośnika — jeśli szyna jest, a ciszy dalej nie ma czym wyjaśnić. Po 55 latach przechodzi w rozwarcie: wzmacniacz pracuje, do głośnika nic nie dochodzi.

💡 Test z gniazda GR (DIN) spadł w kolejności. Miał dzielić radio na pół, ale ta próba zrobiła to już taniej — z prawie pewnością byłby równie cichy. Zostaje jako potwierdzenie po naprawie, nie jako krok diagnostyczny.

Odczyty z tabliczki — trzy rzeczy, które domykają otwarte pytania

✅ FAGOT 21 403 — potwierdza wariant z karty. 📌 I to kod wyrobu, nie numer seryjny: pięć cyfr rozpoczynających się od 2, dokładnie jak 25501 na obu Klawesynach i 20306 na Relaksie II. ⛔ Numeru seryjnego na ściance nie ma — zostaje szukanie na podwoziu.

✅ 15 Ω przy symbolu głośnika — ⭐ domyka pytanie otwarte z karty: liczba ucięta kadrem oferty („widać początek »15…«") to jedna z dwóch piętnastek na tej ściance i obie są teraz odczytane — 15 Ω (głośnik, zgodne z kartą modelu) oraz 15 W (pobór mocy).

⚠️ BEZPIECZNIK ZWŁ W-Ba-T 160 mA — dana nowa, wcześniej nieznana. 🥇 Sprawdzić, co jest w oprawce: wkładka o wyższym prądzie albo drut to ślad wcześniejszej awarii i zmienia ocenę historii serwisowej. Ta sama reguła zadziałała przy Klawesynie (tam nadruk mówi T 200 mA).

📌 POZIOM N — ⚠️ sprostowanie 09.09.2026: napisałem tu wcześniej „trzeci egzemplarz w zbiorze z tym stemplem". To nieprawda — POZIOM N nosi 33 egzemplarze kartoteki. Błąd wziął się z policzenia tylko tych sztuk, które oglądałem w tej sesji, zamiast przeszukania zbioru.

➡️ Wniosek odwraca się co do wagi: to nie jest rzadka obserwacja wymagająca zbierania kolejnych sztuk, a standardowy stempel Unitry, spotykany w całym zbiorze i u różnych zakładów. ⛔ Nic z niego nie wynika dla tego egzemplarza w szczególności; wyjaśnienie, co ten poziom oznaczał, wymaga dokumentacji, nie kolejnych zdjęć ścianek.

Stan

Techniczny: 2 („nie gra, do gruntownej naprawy"). ⚠️ Sprostowanie 09.09.2026 — dwa razy w jednym dniu. Po pierwszej próbie („świeci, ale cisza") pole zostało świadomie puste, bo nie było wiadomo, który klawisz Isostat jest wciśnięty, a wciśnięty GR albo brak wybranego zakresu dają ciszę prawidłową. ✅ Druga próba to rozstrzygnęła: brak jakiejkolwiek reakcji na potencjometry — ani szumu, ani trzasków.

🔑 Klawisz GR odcina odbiornik, ale nie wzmacniacz, więc przy wciśniętym GR trzask z siły głosu i tak by był. ➡️ Hipoteza „to obsługa" upada, cisza jest usterką, a dwójka jest oceną, którą ten wynik uzasadnia: odbiornik nie gra. ⛔ Zejścia na 1 („dawca części") nic nie usprawiedliwia — egzemplarz jest kompletny, modułowy i ma trzy tanie hipotezy przed sobą (głośnik, wtyk głośnika, szyna zasilania m.cz.).

Kosmetyczny: 3 — normalne ślady wieku przy kompletności z zewnątrz (cztery pokrętła, komplet klawiszy Isostat, cała szyba skali, maskownica z emblematem, chromowane listwy, tylna ścianka).

⚠️ Ocena wstępna, z konkretnym warunkiem rewizji. Na wierzchu obudowy widać zamglenia i smugi w lakierze, a radio było fotografowane na dworze, na wilgotnej kostce brukowej — przy odbiciach nie da się z takiego kadru ocenić faktury. Skoro sama ścianka ostrzega „CHRONIĆ ODBIORNIK PRZED WILGOCIĄ”, a obudowa jest z płyty wiórowej pod fornirem, to zamglenie może być zwykłym zmatowieniem lakieru albo śladem zawilgocenia. ➡️ Jeśli okaże się, że lakier odszedł albo fornir się podniósł — ocena idzie na 2.

✅ Rozstrzygnięcie częściowe po dostawie (09.09.2026): trójka zostaje. Zamglenia i smugi w lakierze są — widać je teraz w świetle warsztatowym, razem z rysami na płycie górnej — ale fornir nie wygląda na podniesiony ani odparzony, a warunek zejścia na 2 był postawiony właśnie na to. ⏳ Czego nadal nie wiem: czy zamglenie schodzi polerowaniem (zmatowiały lakier) czy siedzi w warstwie pod nim. To ocena dotykiem i próbą na małym polu, nie ze zdjęcia. Zewnętrznie egzemplarz jest kompletny, więc po usunięciu zamgleń realna jest 4.

Uwagi

Cena: w widełkach, ale rynek mówi coś innego niż karta

Wartość
Zapłacono107,19 zł
Widełki modelu50–250 zł
Mediana~120 zł
Wobec mediany89 %
Pozycja w widełkach29 % szerokości — w dolnej połowie

⚠️ Wycena w karcie modelu ma metoda: reguła, czyli baseline kategoria × marka — a Fagot to model o historycznym znaczeniu („pierwszy seryjny polski tranzystorowy stacjonarny”, w karcie odnotowany jako ceniony przez kolekcjonerów). To jeden z czterech wyzwalaczy sprawdzenia rynku, więc sprawdziłem.

Pierwsze obserwacje rynkowe — ⚠️ ceny ZREALIZOWANE, nie ofertowe:

KwotaKiedyCo
49,99 zł2017archiwum Allegro
70,00 zł2020archiwum Allegro, egzemplarz opisany jako sprawny

⛔ Karty modelu NIE ruszam i warto zapisać, dlaczego: to dwie obserwacje (reguła zbioru wymaga trzech), obie stare (2017 i 2020), a co ważniejsze — to ceny zrealizowane, których nie wolno mieszać z widełkami ofertowymi z karty. Rozbieżności rzędu wielkości też nie ma.

💡 Wniosek roboczy, nie korekta: 107,19 zł za egzemplarz z ujawnioną wadą wygląda na górnej granicy tego, co ten model realnie osiąga — mimo że formalnie mieści się poniżej mediany z karty. Do domknięcia brakuje trzeciej obserwacji z bieżącego rynku; kupujący widział inne oferty i ma podać kwoty. 📌 Miejsce na te kwoty jest tutaj — po ich wpisaniu będzie podstawa do rewizji karty modelu na metoda: rynek.

Miejsce w zbiorze

Poza parą z Klawesynem DML-306 opisaną wyżej, Fagot wchodzi w rodzinę stacjonarnych Dior z serii DMT — karty modeli dmt-305, dmt-311 (Śleża) i dmt-401 (Jubilat, w zbiorze jako 2026-055) są już w katalogu. ➡️ Z Jubilatem łączy go ta sama linia oznaczeń, ale Fagot jest o generację wcześniejszy.

Do uzupełnienia:

  1. 🥇 Test na FALACH DŁUGICH (PR1, 225 kHz) — jedyny rozstrzygający; dopiero on pozwoli wpisać stan_techniczny.
  2. 🥇 Kwoty z bieżących ofert Fagota (kupujący je widział) — trzecia obserwacja otworzy rewizję wyceny w karcie modelu.
  3. 🥇 Co jest pod zamgleniami lakieru na wierzchu — zmatowienie czy zawilgocenie; od tego zależy ocena kosmetyczna.
  4. Liczba ucięta kadrem przy prawej krawędzi tylnej ścianki (widać początek „15…”) — odczytać w ręku. ⚠️ 21 403 to kod wyrobu, wspólny dla modelu (potwierdza to dane/unitraklub-opisy.tsv: „Diora Fagot DMT 301 21403”), więc numeru egzemplarza szukać osobno.
  5. Wymiary obudowy — karta modelu ich nie podaje, a w ofercie były kadry z taśmą mierniczą (4/8, 5/8). Zmierzyć po dostawie.
  6. Brakujące zdjęcia oferty 4/8, 5/8, 7/8 — dograć, dopóki ogłoszenie wisi; potem przepadną.
  7. Kolor skali — karta modelu (za oldradio.pl) mówi o **szarym pleksiglasie, a na zdjęciach skala jest czarna**. Sprawdzić w ręku: inna wersja wykonania, przyciemnienie od starzenia czy po prostu odbicia w kadrze.
  8. Drugie gniazdo na tylnej ściance (obok antenowego 300 Ω) — ustalić, do czego służy.
  9. Test ARCz na UKF i wszystkich klawiszy Isostat (pionowe dźwignie to mechanizm rzadki — sprawdzić, czy nie jest zatarty).
  10. Głośnik 3 W / 15 Ω produkcji jugosłowiańskiej, z magnesem po stronie membrany — sprawdzić, czy oryginalny.
  11. 🥇 Wspólna sesja zdjęciowa z Klawesynem DML-306 — fronty, tyły i wnętrza obok siebie.